John Williams – Stoner

Stoner1Een perfecte roman, zo prachtig verteld, zo schitterend geschreven en zo hartverscheurend dat hij je de adem beneemt.

William Stoner wordt aan het einde van de negentiende eeuw geboren als zoon van een arme boerenfamilie. Tot groot verdriet van zijn ouders kiest hij voor een carrière als docent Engels. Hij wijdt zijn leven aan de literatuur en aan de liefde – en faalt op beide fronten. Zijn huwelijk met een vrouw uit een gegoede familie vervreemdt hem verder van zijn ouders, zijn carrière verloopt moeizaam en zijn vrouw en dochter keren zich tegen hem. Een nieuwe liefdesrelatie wordt verbroken om een schandaal op de universiteit te voorkomen. Stoner sterft uiteindelijk in anonimiteit, zoals ook zijn hele leven zich in de marge heeft afgespeeld.

Stoner is een onwaarschijnlijk mooi geschreven roman over het weinig opzienbarende leven van een weinig opzienbarende man.

Ben jij op zoek naar een recensie van Stoner door John Williams? Ze staan hieronder voor je op een rij!

8Weekly; ****½

Het is een hele toer het werkelijke effect van Stoner te beschrijven zonder terug te vallen op vervaalde, sentimentele uitdrukkingen. Een poging daarlangs af te scheren: als gesteld benadert dit in zijn onderwerpkeuze vrij traditionele Amerikaanse verhaal de ideale roman. En natuurlijk begeeft ook ideale literatuur zich ergens tussen ‘het verlangen, het verstand en het hart’. De roman Stoner helt over naar het verlangen en het hart en veroorzaakt fysieke sensaties: iedere wending, ten goede of ten kwade, ervaart de lezer fysiek, ergens tussen onderbuik en neusholte.

Boekenbijlage;

Dit boek is zo onnavolgbaar goed dat ik het van de daken zou willen schreeuwen. Deze uitspraak schept hoge verwachtingen bij degene die het nog niet gelezen heeft, toch weet ik zeker dat elke literatuurliefhebber onder de indruk zal zijn van Williams’ heldere, eenvoudige stijl en de minutieuze beschrijvingen van het zielenleven en de gevoelens van de personages. De manier waarop hij de tragiek en meedogenloosheid en tegelijkertijd de schoonheid en het geluk van het leven op papier heeft gezet is weergaloos.

VPRO;

Met enige vertraging heeft het behaalde succes nu ook ons land bereikt. Verwacht een bescheiden levensverhaal van een bescheiden mens, met bescheiden tegenslagen en bescheiden overwinningen, en dat in een bescheiden taal opgetekend. Stil en toch meeslepend.

Anna van Gelderen; *****

Soms kom je onverwacht een ware parel tegen; zo’n boek met een zachte, onopvallende, maar perfecte glans en afwerking, waar de massa schouderophalend aan voorbij loopt (“sàài”), maar dat de geduldige fijnproever vanaf de eerste bladzijden bekoort en beloont en betovert. Zo’n boek is Stoner, een ingehouden klassieker die na bijna 50 jaar nu ook eindelijk in het Nederlands is vertaald.

Winterlief;

Stoner is een briljant boek. John Williams schrijft over zijn held op een bijna naakte manier—eigenlijk schrijft hij óver Stoner zoals Stoner in het leven staat: eerlijk, liefdevol, open. Het was een fantastisch personage om tegen te komen.

Toverwoorden;

De roman is ingetogen, maar wordt daardoor niet minder meeslepend. Met Stoner omschrijft Williams hoe de tijd kan voortschrijden terwijl onze handelingen aan betekenis inboeten. Die worsteling weet Williams formidabel neer te schrijven. Net als het geluk binnen handbereik is en het leven zin lijkt te hebben, moet Stoner alweer afstand nemen en blijkt alles voor niets geweest.

Standaard.be;

Stoner is geen deprimerende roman. Wanneer hij bijna veertig is, heeft Stoner een liefdesverhouding met een gastdocente en ontdekt hij dat het zinnelijke en het geestelijke leven niet van elkaar gescheiden zijn. Dat liefdesintermezzo beschrijft Williams even fijnzinnig en helder als Stoners stijve huwelijk. Het liefdespaar trekt zich terug in een schemerwereld, maar ondervindt dat het zich niet totaal kan afsluiten van de rest.

Postscriptum; ****½

Het hele boek knarst en knerpt en het is een kunst dat John Williams zijn held William Stoner zo goed in de hand houdt. Elke lezer zal met grote em- en sympathie aan hem terugdenken. Een ander hoogtepunt is de beschrijving van het sterven van Stoner. Zelden heb ik zo’n prachtige en ontroerende passage gelezen.

Cobra.be; *****

Het is een eenvoudig, treurig en prachtig verhaal. Een van de krachten van de roman schuilt in de psychologische karaktertekening van de personages. Hoe meer klappen Stoner door het leven krijgt toebedeeld, hoe meer hij zich in zichzelf terugtrekt. Hij vindt verstrooiing in de liefde voor zijn vak en blijft zijn hele loopbaan lang graag doceren. Hoewel hij zijn illusies één voor één kwijtspeelt wordt Stoner geen cynicus, en dat is misschien wel het mooiste aan zijn personage.

Dewereldvanmorgen.be;

In zekere zin vertelt ‘Stoner‘ de voorgeschiedenis van ‘Revolutionary Road‘ (1961) van Yates. Vooral de beschrijvingen van William Stoners gezinsleven doen denken aan ‘Revolutionary Road‘, dat een mislukt huwelijk en de hogere blanke middenklasse in suburbia in de jaren vijftig fileert. Williams is evenwel minder meedogenloos dan Yates, zeker tegenover zijn hoofdpersonage Stoner.

Van boeken en mensen;

Stoner gaat nog meer loswoelen, dat voel ik. De eenvoud, eerlijkheid en berusting van het personage stimuleren introspectie en maken dit verhaal over een gewoon leven tot een roman met het effect van een kleine aardbeving, zoals de vrachtwagens in mijn oude straat.

Miriam;

Maar er is toch meer aan de hand, zoals die haast magische werking van de literatuur. Terugdenkend blijven toch de passages – hoe kort ze ook zijn, in het verhaal en in Stoners levensloop – van uitzonderlijke krachtigheid hangen. Niet alleen van de Literatuur, maar ook van de Liefde, en van het Leraarschap. De kracht van die drie l’en overkomt je, maar je kunt hem niet vasthouden. Het gaat dan ook niet – concludeer ik weken na het uitlezen van Stoner – om de kennis, die zinloos is en alleen haar eigen zinloosheid weet te onderstrepen, maar om de ervaring.

Volkskrant; ****

Het treurigste boek dat dit jaar in Nederlandse vertaling is verschenen. Tegelijk is het van een wonderlijke schoonheid. De poëzie van het verdriet wordt niet vaak zo sereen en ingetogen gezongen als in Stoner (1965) van John Williams (1922-1994), die in de literatuur een relatief marginale rol speelde, al werd hij eenmaal bekroond met de National Book Award.

Quist boeken;

Ik heb het ademloos gelezen en ook al weet ik dat het bijna fout is om het woord te gebruiken: het is een meesterwerk. De roman maakte zo een indruk op mij dat ik op het eind heb geremd, nog maar kleine stukjes heb gelezen, zodat het wat langer zou duren voor ik het uit zou hebben.

Humo.be; ***

Wat literatuur vermag, bewijst ook John Williams, die op z’n best is in heldere, kernachtige en naar de essentie borende verwoordingen, bijvoorbeeld ook als hij de voor Stoner onvermoede literaire kracht beschrijft als ‘de liefde voor literatuur, voor taal, voor de geheimen van de geest en het hart, die zichzelf in de minieme, merkwaardige en onverwachte combinaties van letters en woorden toonden’. Het lijkt wel het credo van de literaire goudzoeker.

De nieuwe boekerij;

Zelden een boek gelezen waarin de liefde voor de literatuur zo mooi beschreven wordt en niet vaak heb ik me zo betrokken gevoeld bij het leven van een romanpersonage.

Boeken recensies;

Er zijn momenten van onachtzaamheid die een leven kunnen vergallen. En er zijn kleine overwinningen, genoegens en diverse vormen van liefde die dat leven alsnog de moeite waard kunnen maken. Dat toont Stoner, de roman van John Williams (1922-1994) die, hoewel uit 1965, nu pas in vertaling verschijnt. Het is een spectaculair onspectaculaire roman over het leven van een weinig opmerkelijke man, vormgegeven in bijna perfecte en precieze taal, met een ingetogen wijsheid die de ziel raakt.

Cultuurbewust; ****

Hoewel zijn huwelijk ongelukkig is en Stoner zelf ook niet de vrolijkste hoofdpersoon is, intrigeert het boek de lezer. Al snel wordt duidelijk dat het in het verhaal om een ding draait: de Engelse literatuur. Dit maakt hem soms vreemd en onbegrijpelijk, maar onderstreept vooral zijn eenzaamheid. En die eenzaamheid maakt hem sympathiek.

Bettina schrijft;

In het begin werd ik gek van William Stoner, van zijn gelatenheid, van de armoede van zijn gedachten en gevoelens. Maar al snel begon ik te beseffen dat Stoner weliswaar in zijn jeugd niets mee krijgt waarmee hij zijn gedachten en gevoelens onder woorden kan brengen, dat wil niet zeggen dat hij ze niet heeft. Prachtig wordt beschreven hoe Stoner zijn vrouw ziet, de relatie die hij in het begin heeft met zijn dochtertje. Mooi is de manier waarop Stoner in zijn laatste jaren subtiel wraak weet te nemen op Lomax en de laatste bladzijdes waarin het einde van Stoners leven wordt beschreven zijn ontroerend en mooi.

Quis leget haec;

Het verhaal behoeft eigenlijk geen navertelling. Stoner leidt een leven als velen. Hij studeert, doet wat vriendschappen op, gaat werken, trouwt, heeft een ongelukkig huwelijk. Hij wordt vader, heeft een relatie buiten zijn huwelijk, heeft wat conflicten op zijn werk en overlijdt uiteindelijk. Dat is het. Het is de ultieme berusting van een man, die door de auteur wordt beschreven als een échte held met een bijzonder goed leven. Het was een goed leven, dat denk ik ook.

NRC; *****

In een notendop klinkt Stoner – secuur en met het juiste gevoel voor de ingetogen toon vertaald – als niets bijzonders, en dat verklaart mogelijk waarom het boek lang ongezien is gebleven. Maar vergis u niet: het is het leven. Niets meer, niets minder.

Boekhappen;

Uiteindelijk bleef bij mij een melancholisch gevoel achter, maar wel een prettige melancholie, die tot nadenken stemde. Ik vond dit boek geen meesterwerk maar wel een mooi en fijn boek, een fijnproevershapje om lang van na te genieten.

Hati Bell; ****½

“Ze was, wist hij – en dat had hij al heel vroeg geweten, vermoedde hij – een van die zeldzame en altijd aangename mensen die zo’n fijngevoelige moraliteit bezaten dat die gekoesterd en onderhouden moest worden om tot uiting te kunnen komen.” Wanneer je bovenstaand passage bereikt, ben je zo in zijn leven gezogen dat je zijn pijn, wanhoop en liefde voelt als die van jezelf. Emoties, zou ik denken, die elke auteur hoopt te kunnen ontlokken aan zijn lezers. Stoner kruipt onder je huid en ontroerd, zelfs als je hem toeschreeuwt en vervloekt om terug te vechten omdat zijn passiviteit je tot waanzin drijft.

Leeskost;

Het boek is prachtig geschreven. Ik heb helemaal meegeleefd met Stoner, een zeer sympathieke, eerlijke man. De schrijfstijl is zo helder en duidelijk dat het lijkt of je naast Stoner staat in zijn leven en in zijn sterven. Met tranen in mijn ogen heb ik de laatste momenten van zijn leven meegemaakt.

Heb jij Stoner door John Williams gelezen? Laat hieronder jouw beoordeling achter!