A. F. Th. van der Heijden – Tonio. Een Requiemroman

A. F. Th. van der Heijden – Tonio. Een Requiemroman

Tags:

 

Requiemroman over de in 2010 verongelukte zoon van de schrijver A. F. Th. van der Heijden. Winnaar NS Publieksprijs 2012.

De Eerste Pinksterdag van 2010 komt Tonio van der Heijden, het enig kind van A.F.Th. van der Heijden en Mirjam Rotenstreich, bij een verkeersongeval om het leven. Het is vroeg in de ochtend als hij, ter hoogte van het Vondelpark in Amsterdam, wordt geschept door een auto. Hij wordt in kritieke toestand naar het Academisch Medisch Centrum vervoerd, waar hij diezelfde dag aan zijn verwondingen overlijdt. Tonio zal niet ouder worden dan 21 jaar.

A.F.Th. van der Heijden doet het enige waar hij op dat moment toe in staat is: in zijn herinnering graven, aantekeningen maken, schrijven. Daarbij voortgedreven door twee dwingende vragen: wat gebeurde er met Tonio in de laatste uren en dagen voorafgaand aan de ramp, en hoe kon dit ongeluk plaatsvinden? Een zoektocht naar het wat en het hoe, die leidt langs verschillende ooggetuigen, vrienden, politiemensen, artsen en het mysterieuze meisje Jenny, dat in de laatste weken van Tonio’s leven een cruciale rol blijkt te hebben vervuld.

Tonio vormt de neerslag van die zoektocht. Een nauwgezette reconstructie van een jongensleven en een radeloze queeste naar zin en betekenis.

Ben je op zoek naar recensies over Tonio van A. F. Th. van der Heijden? Ze staan hier voor je op een rij!

Recensieweb;

Van der Heijden koos voor de directheid van het moment, de verbeelding van het lijden, de weigering van berusting, emotioneel zonder verstand. Van der Heijden laat de gebroken schrijver zien, bloedend, het verdriet wegsijpelend in hem, in zijn woorden, in een omweg van gevoel, de ervaring van de existentiële pijn zelf ontwijkend.

Vrij Nederland; *****

Een hamerslag. Zo ervoer ik, direct na lezing, A.F.Th. van der Heijdens ‘requiemroman’ Tonio. Een hamerslag, omdat bij het omslaan van de laatste pagina de tijdens het lezen opgehoopte ontzetting geen tegenwicht meer vindt.

Volkskrant; ****

Mijn leven is kapot, het gaat niet meer. Dat is de teneur van het proza dat bijwijlen wankelt en zwalkt, parallel aan de gemoedsschommelingen van de schrijver. Geen lezer zal helemaal ontkomen aan de vrees door pathetiek te worden gegijzeld: mag je deze weerloze schrijver zeggen dat het, wat jou betreft, wel iets minder had gekund?

Tzum;

Van der Heijden wisselt in het eerste deel de gang naar het ziekenhuis af met herinneringen. De herinneringen van Van der Heijden zijn associatief en zo ook weergegeven. Hij citeert niet voor niks de bekende zin van Cees Nooteboom uit Rituelen: ‘Herinnering is als een hond die gaat liggen waar hij wil.’ En de herinneringen worden extra heftig doordat ze gecombineerd worden met het relaas over het sterven van Tonio.

Cobra.be;

Zelfs in de wetenschap dat de gelauwerde en ervaren schrijver A. F. Th. van der Heijden over een bovenmenselijke werkkracht en een zelf opgelegde discipline beschikt, blijft dit een literair titanenwerk dat zich moeilijk met sprakeloos makende rouw laat rijmen.

Knack.be;

De ‘requiemroman’ Tonio is een boek geworden waarvan je je schaamt dat je het leest. In zijn wens zijn zoon de eer te bewijzen die hij verdient, bespaart Van der Heijden de lezer geen enkel detail.

8Weekly;

Maar het meest aangrijpende is de openhartigheid, de eerlijkheid van dit boek. Het leven zelf heeft zich schaamteloos aan de schrijver opgedrongen, plaats voor behaagzucht is er niet. Tonio beschrijft de oncharmante rouw van twee ouders om hun kind tot in alle hoeken en kieren. Het boek maakt op een overrompelend eerlijke manier de ontreddering invoelbaar van ouders die hun kind kwijt zijn.

NRC;

Tonio is een ongepolijst boek: er zitten losse eindjes in, herhalingen, gaten en sprongen in de tijd, een enkele verschrijving – allemaal zaken waarvan je je zou kunnen voorstellen dat ze ‘verbeterd’ hadden kunnen worden. Maar als er één rationeel voornemen uit Tonio spreekt, dan is het dat de dingen niet mooier gemaakt mogen worden dan ze zijn – ook het boek niet.

NCRV;

Hij wilde het [boek] zo dik mogelijk maken, zo blijft zijn zoon, in proza, zo lang mogelijk in leven. En dat het dan ook nog mooie literatuur oplevert, dat kan hem waarschijnlijk geen bal schelen.

Cultuurbewust;

Van der Heijden heeft met Tonio een sublieme roman gecreëerd, waarin zijn gevoelens begaafd en realistisch beschreven worden. Het thema van verscheuring wordt geaccentueerd door de intense tegenstelling tussen de levende herinneringen aan een vrolijke jongen en de bloedserieuze werkelijkheid van een overleden zoon, waarbij rouw de hoofdrol speelt met de hevige pijn die het verlies geschapen heeft.

Photo-copy;

Misschien denk je nu dat dit een ongelooflijk deprimerend of zelfs pathetisch boek is, maar zo heb ik het niet ervaren. Het is prachtig en bijzonder liefdevol geschreven – hij is dan ook een grootmeester in mooie volzinnen. Ik raad het echt iedereen aan. Je zal nog meer beseffen wat voor een gelukzak je bent.

Humo; ****

Toch wordt deze van fictie gespeende roman nergens een temerige klaagzang. De zinderende stijlbeheersing van Van der Heijden – geen spoor van cynisme, een maliënkolder die hij anders zelden in de kast laat hangen – verbiedt het. Het pijnlijkste is misschien wel dat elke herinnering aan een betere tijd nu aangetast is: ‘Ik kan ze niet langer met hém delen, en dat maakt ze wrang en lelijk: bewegende beelden in ontbinding.’

Boekblad leest;

Gaandeweg word je steeds dieper in de ontreddering van vader en moeder getrokken. Maar het boek lamenteert niet, het heeft een losse vorm, die je caleidoscopisch zou kunnen noemen. Er valt veel te beleven.

Zet je leven weer op de rails;

Het is een indrukwekkend boek om te lezen. Het is prachtig geschreven. Van der Heijden heeft het vermogen om op een beeldende, indringende manier gevoelens en gebeurtenissen te beschrijven.

Nu.nl;

Dit boek – meer dan zeshonderd pagina´s en geen woord te veel – geeft een pijnlijke inkijk voor de lezer in het grootste drama dat een mens kan overkomen, maar het valt te betwijfelen of de schrijver voor zichzelf antwoorden heeft gevonden.

De Standaard; ****

Tonio is de uitdrukking van zijn verlangen om iets onvatbaars te vatten, in het besef dat zoiets onmogelijk, maar toch noodzakelijk is. Terwijl het tegelijk misschien niet wenselijk is, want het lijkt alsof je met zoiets zinvols als schrijven de dood en alle pijn reduceert door hun zinloosheid op te heffen. Maar dit boek moest er komen, ver voorbij welke rationele afweging dan ook.

Readabook; ***

Een boek schrijven over je overleden zoon. Moeilijker kan eigenlijk niet. Het is een aangrijpend verhaal geschreven vanuit de vader en helemaal waargebeurd. De vele slikmomentjes zitten er dus absoluut in. Je gaat door het boek nadenken over je eigen leven en dat van je dierbaren.

Ruimte voor rituelen;

‘Een requiem’ heeft dit boek als ondertitel, en dat is het met recht. Een ode aan het leven van Tonio, de geliefde zoon van de auteur die aangereden wordt door een automobilist en diezelfde dag in het ziekenhuis overlijdt. Van moment tot moment wordt je als lezer meegenomen in dit drama, dit scenario waar iedere ouder weleens aan denkt.

Allerhande;

Eigenlijk is het eerste deel waarin de eerste loodzware pinksterdag beschreven wordt het mooist. We zijn van zeer bijna getuige van de gevoelens waaraan de ouders ten prooi zijn. Van der Heijden wisselt, zoals hij gewoon is, korte scènes meesterlijk met elkaar af, waardoor de dynamiek groot is en blijft.

Heb jij Tonio van A. F. Th. van der Heijden gelezen? Laat hieronder jouw beoordeling achter!

 

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Pin It on Pinterest

Share This

Wil jij niets missen?

Wil je een seintje ontvangen zodra de bestseller top 10 online staat en verrast worden met waanzinnige boekentips?

 

Je bent succesvol aangemeld!